Już 220 tysięcy lat temu wcześni H. sapiens korzystali z kamieniołomów

8 kwietnia 2026, 16:45

Już 220 000 lat temu ludzie korzystali z kamieniołomów. Międzynarodowy zespół naukowy, na czele którego stali Manuel Will z Uniwersytetów w Tybindze i Johannesburgu, Flavia Venditti z Uniwersytetu w Tybindze oraz Svenja Riedesel z Uniwersytetu w Kolonii i Duńskiego Uniwersytetu Technicznego poinformował, że między 220 a 110 tysięcy lat temu ludzie celowo przybywali do Jojosi w RPA gdzie wydobywali hornfels. Badania dowodzą, że już w środkowej epoce kamienia nasi przodkowie podejmowali celowe działania w celu pozyskania materiału do wytwarzania narzędzi. Dotychczas sądzono, że kamień zdobywano przy okazji wędrówek czy polowań, podnosząc to, co nawinęło się pod rękę.



Genetyczny związek chorób psychicznych i cukrzycy typu 2.

5 lutego 2016, 17:22

Może istnieć związek między różnymi zaburzeniami psychicznymi a cukrzycą typu 2. Naukowcy odkryli bowiem, że gen DISC1, odgrywający pewną rolę w schizofrenii, zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym i niektórych formach depresji, wpływa także na działanie komórek beta wysp trzustkowych.


Ośrodki nagrody reagują na negatywne zdarzenia

23 lutego 2011, 12:16

Mózgowe ośrodki nagrody reagują również na negatywne doświadczenia. Naukowcy z Georgia Health Sciences University i East China Normal University uważają, że może to wyjaśnić pogoń niektórych osób za wrażeniami i dreszczykiem. Czekolada lub skok z wysokiego budynku, a nawet sama myśl o nich, wywołują produkcję dopaminy, czyli neuroprzekaźnika, który przyspiesza bicie serca i motywuje do działania – opowiada dr Joe Z. Tsien.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Wśród dinozaurów nie tylko hadrozaury cierpiały na nowotwory

22 lutego 2016, 11:51

Naukowcy odkryli w kręgu tytanozaura 2 rodzaje zmian nowotworowych. O ile znalezienie na skamieniałościach zadrapań czy ugryzień jest dość częste, o tyle fosylia ze śladami choroby, a zwłaszcza nowotworu, to prawdziwa rzadkość.


Drożdże z zarodnikami w kształcie Saturna

16 marca 2011, 13:27

W lesie mglistym Maquipucuna w pobliżu Quito w Ekwadorze na owocach niezidentyfikowanej, nietrującej jeżyny odkryto nowy gatunek drożdży. Zarodniki przypominają kształtem Saturna, stąd nazwa Saturnispora quitensis.


Nowa metoda na niegojące się rany? Biofilm bakteryjny kontra... eksplodujące bąbelki

13 lipca 2026, 07:20

Niegojące się rany stanowią poważny problem współczesnej medycyny. Problem, który dotyka milionów ludzi: diabetyków, osób starszych, pacjentów po urazach. W większości przypadków winny jest biofilm. To śluzowata kolonia bakterii, często wielu gatunków naraz, otoczona gęstą, samodzielnie wytwarzaną warstwą ochronną. Ta warstwa działa jak tarcza. Blokuje dostęp antybiotyków i komórek układu odpornościowego do bakterii. Im dłużej biofilm się rozwija, tym mniej przypomina luźną maź, a bardziej elastyczny, wytrzymały materiał, niemal jak żel o własnej sprężystości i odporności mechanicznej.


Bakteryjny bicz na PET

21 marca 2016, 14:56

Odkryta właśnie bakteria Ideonella sakaiensis produkuje 2 enzymy hydrolizujące PET oraz pierwotny produkt reakcji rozkładu, czyli kwas mono(2-hydroksyetylo)tereftalowy, MHET. Ponieważ dla bakterii PET stanowi główne źródło energii i węgla, zespół dr. Shosuke Yoshidy z Instytutu Technologii w Kioto ma nadzieję, że dzięki niej uda się pozbyć ton kłopotliwych odpadów.


Jeden zastrzyk uratuje zdrowie i życie po zatorze

20 kwietnia 2011, 18:39

W Preceedings of the National Academy of Science (PNAS) opublikowano artykuł na temat znaczącego postępu na drodze do poszukiwania terapii, które znakomicie zredukują uszkodzenia organów powodowane przerwaniem dopływu krwi podczas np. ataku serca czy udaru mózgu


Trzy czarne dziury w bardzo starej galaktyce

17 sierpnia 2026, 11:08

Zespół astronomów kierowany przez Hannah Übler z Instytutu Maxa Plancka odkrył trzy masywne aktywne czarne dziury w jednej galaktyce, którą możemy obserwować w czasie, gdy od Wielkiego Wybuchu minęło 1,15 miliarda lat. Czarne dziury zidentyfikowano w galaktyce J0148-4214. Jej przesunięcie ku czerwieni wynosi z = 5,02. Naukowcy zbadali ją za pomocą urządzenia NIRSpec Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy